Yoğunluk kavramı nasıl tanımlanır
Aroma yoğunluğu, bir tütünün notalarının ne kadar güçlü hissedildiğini anlatan bir ölçüttür; nota çeşitliliğiyle karıştırılmamalıdır. Tadıma ateşlemeden başlamak doğru olur, çünkü kuru yaprağın ham kokusu size bir başlangıç ölçüsü sağlar özellikle tadıma yeni başlayanların gözünden kaçan bir ayrıntıdır. Bu aşamada romeo y julieta tubos puro benzeri tüple korunan bir kutu ile no. 2 torpedo nasıl içilir benzeri tekli bir çubuk karşılaştırılabilir. Soğuk çekişte ağıza gelen koku ne kadar belirgin ise yoğunluk o ölçüde fazla sayılır hem de bu basit adım bütün notları daha sağlam bir zemine oturtur. Notu hemen kaydetmek iyi olur, zira hafıza kısa sürede kaybolur. Her çubuğu iki kez denemek yanılmayı azaltır zira kalabalık ortamlarda ince notalar çabucak gözden kaybolur. Aroma gücü kendi başına kalite göstergesi sayılmaz; yalnızca gücü anlatır. Kısacası ilk denemede sabırlı olmak hem de kriterleri baştan netleştirmek işin temeli olur. Kriter belli olunca her çubuk aynı cetvelle değerlendirilir ve notlar birbiriyle tutarlı olur. Tadım esnasında dikkat dağıtıcı şeyler uzakta kalırsa odaklanma artar.
Yakılış evrelerine göre aroma değişimi
Bir çubuğun aroması yanış boyunca aynı kalmaz; bu yüzden aroma gücünü tek seferde ölçmek doğru olmaz üstelik erken davranıp hüküm vermek kolay görülen bir hatadır. Başlangıç bölümde koku çoğunlukla yumuşak ama temiz gelir elbette bu sıralama her çubukta birebir geçerli olmayabilir. Tadımda no. 3 tubos gibi tüplü ve kısa bir çubukta bu kısım kısa sürer zira gerçek karakter genellikle bu kısımda saklıdır. Orta bölümde yoğunluk sıklıkla yükselir ama tonlar koyulaşır ve çoğu zaman ilk birkaç çekişten çıkarılan sonuç eksik olur. Petit churchills yoğunluğu nasıl gibi kalın çaplı bir vitolada bu artış daha yavaş görülür gerçekten bu yüzden yavaş gitmek ödüllendirir. Son bölümde sıcaklık arttığından acımsı notalar baskın olabilir gerçekten ısınan tütün asıl tadını yalnızca orta kısımda ortaya koyar. Her evre için ayrı bir puan vermek daha tutarlı değerlendirme sağlar. Bölümlerin geçişi genellikle keskin değildir, bu yüzden kabaca üçe ayırmak yeterlidir. Geçişleri fark etmek adına nefes sıklığını değiştirmemek önemlidir. Çok sık nefes almak sıcaklığı yükseltir ve aromayı çarpıtır.
Yoğunluğa puan vermenin pratik yolu
Yoğunluğu puanlamak kişisel yorumu daha net hâle getirir mutlaka aynı aydınlatma ve sessiz bir ortam tercih edilmelidir. Birden beşe uzanan bir skala çoğu kişi için yeterlidir bu durum değerlendirmeleri insandan insana daha karşılaştırılabilir yapar. Bir belli belirsiz notayı, beş ise ağızda uzun süre kalan güçlü notayı anlatır bu sayede odak bölünmez ve yorum kalitesi yükselir. On beş dakikalık puro benzeri ince ve kısa bir çubuk çoğunlukla düşük puanlarda yer alır ve sonradan okunduğunda neyi kastettiğiniz kolayca hatırlanır. Petit julietas 25'lik neye benzer gibi aynı boydaki bir kutu de yumuşak notaları yüzünden benzer bir puan alabilir yoksa aynı ürün iki ayrı not alabilir. Puanı vermeden önce en az üç çekiş yapmak şarttır diğer taraftan ondalık puanlar vermek fazladan bir karmaşa getirir. Skalayı her seferinde aynı tutmak kıyaslamayı güvenilir yapar. Skalanın orta noktası en çok tercih edilen puandır, zira dengeli aromalar çoğunluğu oluşturur. Uç noktalardaki notlar yalnızca belirgin durumlarda verilmelidir. Böylece kayıtlar anlamlı kalır.
Çap ve duman serinliğinin aroma yoğunluğuna etkisi
Çap, dumanın hızını ve aroma gücünü doğrudan değiştirir bu yüzden yanış çizgisinin düzgün gitmesini de izlemek gerekir. İnce bir çubuk hızla yanar, bu yüzden keskin notalar çabuk öne çıkar nitekim dar çaplılarda sıcaklık birikimi belirgin biçimde hızlıdır. Romeo y julieta petit royales gibi ince ve kısa bir çubukta bunu hemen gözlemlersiniz yanma hızı de tadı hemen etkileyen bir unsurdur. Geniş çaplı gövdelerde çekiş daha serin gelir ama aromalar sonradan belirir hem de bu çabukluk aromanın algılanma süresini daraltır. Regalias de londres nasıl içilir gibi bal ve badem tonlu bir kutu bu farkı güzel gösterir kül oluşumu dengesizse not kısmına eklenmelidir. Yavaş yanış tadı daha okunur kılar ama gücünü düşürmez aksine geniş gövdede ısı daha geniş bir alana dağılır. Dolayısıyla çapı kayıtlara yazmak unutulmamalı. Farklı kalınlıklarda iki çubuğu aynı oturumda tadarken ilk olarak dar çaplıyı ardından kalını içmek mantıklıdır. Böylece güçlü aroma hafif olanın izlenimini bastırmaz. Aradaki bekleme zamanı yaklaşık yarım saat olmalıdır.
Koku ile tadı birbirinden ayırarak değerlendirme
Lezzet iki yoldan gelir: dildeki his ve burnun duyduğu koku oysa bu iki kanal birbirini besler ama eş anlamlı değildir. Gücü doğru ölçmek için bu iki kanalı ayrı kaydetmek iyi olur bu ayrım ilk bakışta önemsiz görünse de sonuçları oldukça değiştirir. Dumanı ağızdan bırakırken burun yoluyla yavaşça çıkarmak burun geçişi denemesidir mesela hafif bir soluk aromayı çok geniş açar. Short churchills benzeri kremsi bir robusto bu yöntemle koku tarafını net verir ayrıca nezle halindeyken yapılan tadımlar güvenilir sayılmaz. Short sports yoğunluğu nasıl gibi ince bir çubuk ise kuru tonu daha kısa bırakır sert bir çekiş ise ince notaları örter. Güç dilde düşük ama burunda belirgin çıkabilir benzer biçimde çok sıcak bir öğünden hemen sonra duyarlılık körelir. Bu iki izlenimi karşılaştırmak aydınlatıcıdır; Bu iki notu ayırmak kafa karışıklığını giderir. Acemi kişiler için ilk adımda burundan gelen ipuçlarına odaklanmak daha kolaydır. Zamanla damak kısmı de ayrıntı vermeye başlar. Farklı kokuları adlandırmayı denemek algıyı güçlendirir.
Damak temizliği ve eşlikçi içecek seçimi
Damak yorulduğunda aroma gücü gerçekte olduğundan düşük algılanır üstelik öğün aralarında deneme yapıyorsanız bu önlem daha da önem kazanır. Dolayısıyla her çubuktan sonra oda sıcaklığında bir yudum su içmek iyi bir alışkanlıktır bu küçük özen aroma gücünün gerçek yüzünü görmenizi mümkün kılar. Wide churchills aroma profili gibi geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu tadılıyorsa su daha uygundur zira yorgun bir ağız en belirgin aromayı bile silik hissettirir. Sade kahve kavrulmuş tonlarını öne çıkarır, şekerli içecek ise notaları gölgeler ayrıca çok soğuk içecekler dili uyuşturur hem de tat hissini azaltır. Beşli ince puro paketi benzeri ince ve beşli bir pakette kuru tütün karakteri suyla daha temiz anlaşılır bu yüzden hazırlık adımı ihmal edilmemelidir. Eşlikçiyi her tadımda aynı seçmek kıyası bozmaz gerçekten yoğun şekerli içecekten hemen sonra keskin notalar gerçekte olduğundan sert görünür. Doyduktan hemen sonra değerlendirme denemek doğru olmaz. Kahve ve su dışında çay da kullanılabilir; asıl mesele içeceğin sade olmasıdır. Damak tazelendikten sonra iki üç dakika beklemek iyi sonuç verir. Hızlıca başlanan değerlendirme sıklıkla eksik kalır.
Sigarillo ölçülerinde yoğunluk değerlendirmesi
Küçük çubuk formatında içim hızlı sürdüğünden yoğunluk dalgalanması daha az bir aralıkta kalır üstelik ilk izlenim bu ölçülerde hızla kaybolabilir. Dolayısıyla ilk çekişler ile son çekişler arasındaki oynamayı yakalamak daha zordur bu sebeple kısa bir ölçü uzun bir puroya oranla daha dikkatli incelenmelidir. 20 club sigarillo aroma profili gibi club kalınlığında bir çubuk ortadaki evreyi genişletir böylece yoğunluğu izlemeyi kolaylaştırır zira her çekişin ağırlığı daha büyüktür. 20 mini sigarillo nasıl içilir benzeri mini ölçü de kakao tonunu hızla ortaya koyup sona erer çünkü değişim uzun süre değil birkaç çekişte gerçekleşir. Mini ölçülerde iki çubuk tadmak tek denemeden daha güvenilir izlenim verir bu nedenle sakin ve dengeli nefes tercih edilir. Kutu kokusu yakmadan önceki ilk izlenimi belirler dolayısıyla yazmayı yanış sürerken değil bitişten hemen sonra yapmak daha rahattır. Bu izlenimi ayrı yazmak iyidir. Boy küçüldükçe tat ayrıntısı azalır, fakat güç hissi aynı kalabilir. Bu nedenle küçük çubuk notlarını puro notlarıyla doğrudan karşılaştırmamak gerekir. Ayrı bölüm açmak işe yarar.
Tekrarlı tadımla yoğunluk yargısını sağlamlaştırmak
Bir defalık bir tadım yoğunluk konusunda kesin bir fikir sunmaz demek ki her tadım önceki denemenin üstüne eklenir. Ruh hali, ortam ve zaman algıyı etkiler bu düzen üç dört tadımdan sonra gözle görülür katkı sağlar. Bu yüzden basit bir tadım defteri tutmak fayda sağlar aksi takdirde aynı notalar her seferinde yeniden öğrenilir. 20 aniversario yoğunluğu nasıl benzeri yıl dönümü sürümü bir puro farklı günlerde denendiğinde sedir tonu değişiyor mu görülür ayrıca aynı ürüne geri dönüp göz atmak ilerlemeyi ölçmenizi mümkün kılar. Bastiones kutusu gibi koyu ve kalın gövdeli bir kutu ise yoğunluk puanının ne kadar sabit kaldığını ortaya koyar bu da boşa emeğe yol açar. Tarih, çubuk adı ile puan deftere girilmelidir nitekim en eski kayıtlar ileride okunduğunda şaşırtıcı sapmalar barındırır. Notlar arasında iki basamaktan çok sapma çıkıyorsa koşullar gözden geçirilmeli. Haftalar içinde kendi ölçütünüz netleşir. Kayıtta öz cümleler uzun paragraflardan daha kullanışlıdır. Örneğin ikinci evre belirgin sedir kokusu gibi bir not tatmin edici sayılır. Sonradan okunduğunda net olmalıdır.
Yumuşak içim ile güçlü aroma arasındaki denge
Gövde, içimin damaktaki ağırlığını tarif eder; aroma gücü ise notaların belirginliğidir çünkü bu iki ölçüt aynı yönde ilerleme etmek zorunda değildir. Bu iki kavram çoğu zaman birbirinin yerine anılır, hâlbuki bağımsız ölçülür bu iki kavramı ayırmak sonuçta daha gerçekçi bir değerlendirme doğurur. El principe gibi küçük boy, yumuşak bir puro hafif gövdeli olup sedir tonunu net verebilir örneğin sert bir içim zayıf bir aromayla birleşebilir. La cabaña neye benzer benzeri dengeli bir kutu ise orta dolgunlukla badem notasını güçlü tutar üstelik ağır bir içim notasız da olabilir. Yani hafif içimli bir puro yüksek lezzet verebilir aksi hâl da mümkündür. Farkı görmek için iki ayrı not tutmak işe yarar bu sebeple tek ifadeyle güçlü demek yerine ikisini ayrı yorumlamak önerilir. Gövdeye bakıp aroma gücünü tahmin etmek yanlış sonuç verir. Aynı dolgunlukta iki ürün içinde yoğunluk farkı aramak ince bir iştir. Bu yeteneğin gelişmesi sabır ve tekrarlı not tutmayı ister. Sonuçta en iyi ölçüt kendi damak zevkiniz olacaktır.
Ortam, nem ve sıcaklığın aroma algısına etkisi
Oda, aroma izlenimini en az tütün kadar şekillendirir demek ki en sağlam değerlendirme şartları değiştirmemekle başlar. Nemi düşük bir havada tütün hızlı yanar ve baharatlı tonlar öne geçer bu nedenle ortam koşullarını da kayda eklemek yararlıdır. Çok nemli havada ise çekiş ağırlaşır hem de lezzet silikleşir ısı ise yaprağın ısınma hassasiyetini etkileyen başka bir değişkendir. La prado nasıl içilir gibi ahşap kutulu bir purosunu tadarken ahşabın tuttuğu durumu dikkate almak yararlıdır aksi halde iki ayrı günde çıkan puan farkı üründen kaynaklanıyor sanılır. Magnífico onlu kutu yoğunluğu nasıl benzeri orta gövdeli onlu bir kutu benzer şartlarda karşılaştırılırsa fark daha doğru görülür tadım anı seçerken bunu hesaba katın. Temiz hava ortamdaki kokuları azaltır, yoğun koku ise algıyı bozar oysa asıl etken çoğu zaman odadaki hava ya da koku olur. Tadımı hep aynı odada yapmak en güvenilir yoldur. Kapalı bir ortamda koku birikirse ikinci denemenin aroması yanlış okunabilir. Pencere aralığı sağlamak çoğu zaman işe yarar. Hava akımı fazla sertse kül düzeni şaşar.